Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Bornova’da bir kahvede oturan iki arkadaştan biri, tuttuğu dairenin fotoğraflarını gösterip satıcıyla sözlü anlaştığını anlatıyor. Fotoğraflar güzel, balkon geniş, fiyat da makul görünüyor. Ancak elinde tek bir belge yok, yalnızca mesaj yazışmaları var ve bu yazışmalarda fiyatın nasıl belirlendiği, teslim tarihinin hangi koşula bağlandığı net olarak yer almıyor. Sözlü anlaşma ilk hatadır, çünkü taşınmaz satışının geçerli olması için tapu müdürlüğünde resmî işlem yapılması gerekir. Yazılı olmayan her şart, ileride tarafların farklı hatırlamasına yol açabilir.

Birçok alıcı tapunun ön yüzüne bakıp yetinir ve sahibinin adını görünce işi bitmiş sayar. Oysa tapu kaydında şerh, ipotek ya da haciz bölümleri ayrıca okunmalıdır. Bu bölümlerde yazan bir kayıt, satın alınan evin üzerinde başkasının hakkı bulunduğunu gösterebilir. Güncel tapu kaydını işlem öncesinde almak, satıcıyla birlikte satırları tek tek okumak ve kayıt tarihini ödeme planıyla karşılaştırmak bu riski büyük ölçüde azaltır. Kayıtta görülen her şerhin hangi tarihte ve hangi kurum tarafından konduğunu not almak, sonradan yapılacak incelemeyi de kolaylaştırır.
Satıcının borcu varsa mesele yalnızca ona ait sanılır, fakat durum öyle değildir. Tapuda haciz bulunan bir taşınmazı alan kişi, dairenin elinden çıkması ihtimaliyle karşılaşabilir. Alıcı çoğu zaman bunu işlem tamamlandıktan sonra, kredi ya da devir aşamasında öğrenir. Bu yüzden ödeme yapmadan önce kaydın temiz olup olmadığını görmek, bankadan kredi talebinde gerekli belgelerin tamamlanmasını beklemek ve sonradan yaşanacak uzun uğraşların önüne geçmek gerekir. Bu aşamada bir uzmanın görüşü de işlemin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar.
Hisseli tapularda sık yapılan yanlış, bir paydaşın hissesini satarken diğerlerinin rızasını arayacağını düşünmektir. Kural böyle işlemez: paydaş kendi payını diğerlerinin onayı olmadan satabilir, diğer paydaşların ise önalım hakkı denen ayrı bir yetkisi vardır. Bu hak, belirli süre içinde kullanılırsa payı satın alan kişinin yerine geçmelerini sağlayabilir. Hisseli bir taşınmaz alacak kişi bu ihtimali baştan hesaba katmalı, diğer paydaşların tutumunu ve payların dağılımını tapu kaydından birlikte öğrenmelidir.
Vekâletle yapılan işlemlerde de benzer bir dikkatsizlik görülür. Yurt dışında yaşayan bir satıcı adına gelen kişinin elindeki vekâletname, satış yetkisini açıkça içermeyebilir. Noterden çıkmış olması her yetkiyi kapsadığı anlamına gelmez. Metni baştan sona okumak, yetkinin tarihine, kapsamına ve geçerlilik süresine bakmak, işlemin sonradan tartışma konusu olmasını engeller. Şüphe duyulan durumlarda vekâletin doğruluğu ilgili noterden teyit edilebilir ve yetkinin kapsamı yazılı olarak not edilmelidir. Sözlü beyanlar ise tek başına yeterli kabul edilmez.
Sözleşme ve ödeme aşamasındaki tuzaklar
Satış vaadi sözleşmesi çoğu kişiye bir formalite gibi görünür, bu yüzden internetten bulunan bir şablon aynen kullanılır. Hâlbuki taşınmazın özellikleri, ödeme planı, teslim şekli ve cayma halinde yapılacaklar sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin de noter huzurunda düzenlenmesi gerekir. Konuyu bilen bir İzmir gayrimenkul avukatı‘nın sözleşme metnini incelemesi, alıcı ile satıcı arasındaki belirsizlikleri baştan görünür kılar ve gerekli düzenlemeleri zamanında yaptırır.
Kapora ve peşinat konusunda en sık rastlanan hata, parayı makbuzsuz ya da el yordamıyla vermektir. Elden verilen tutarın karşılığında imzalı bir belge yoksa ileride ispat güçleşir. Banka havalesi yapılıyorsa açıklama kısmına işlemin amacı yazılmalı, dekont da saklanmalıdır. Ödemeyi sözleşmede yazılı şekle uygun yapmak, ödemenin hangi aşamada ve hangi hesaba yapıldığını kayıt altına almak, anlaşmazlık çıktığında elde sağlam bir dayanak bırakır. Her ödemeden sonra karşı tarafın yazılı teyidini almak da ayrıca faydalıdır.
Apartman ya da site içindeki bir daire düşünülürken yalnızca iç mekâna bakılır, ortak giderler ve yönetim kararları göz ardı edilir. Kat malikleri kurulunun aldığı kararlar, birikmiş aidat borçları veya devam eden dava dosyaları yeni malike de yansıyabilir. Yönetimden alınacak yazılı borç durumu bilgisi bu konuda yol gösterir. Cephe, asansör ya da çatı gibi büyük yenileme planları da bütçeyi doğrudan etkiler. Yönetim planı ve son yıllık bütçe özeti de alıcıya ortak alanların durumu hakkında somut bilgi verir.
İmar ve iskân durumu, özellikle eski yapılarda ve yeni projelerde ihmal edilen başlıklardan biridir. Yapı kullanma izin belgesi bulunmayan bir konutta kredi kullanımı, abonelik işlemleri ve ileride yapılacak satış sorun çıkarabilir. Projeden alınan dairelerde de teslim tarihi, teknik şartlar ve gecikme halinde uygulanacak hükümler sözleşmede belirtilmelidir. Belediyeden alınacak imar bilgisi ve ruhsat kayıtları, bu tür sürprizleri önceden gösteren sade kaynaklardır. Mimari projedeki bağımsız bölüm planının fiili durumla uyuşup uyuşmadığını kontrol etmek de önemlidir.
Kiracılı bir evi alanlar, kira sözleşmesinin kendiliğinden bittiğini sanır. Hâlbuki yeni malik, mevcut kira ilişkisinin tarafı olur ve kiracının hakları devam eder. Konutu kendisi kullanmak isteyen alıcı için tahliye şartları ayrıca ve yasal sınırlar içinde değerlendirilir. Bu nedenle kiracının durumunu, depozitoyu, kira bedelinin ödeme düzenini ve sözleşme süresini satıştan önce öğrenmek hem alıcıyı hem kiracıyı gereksiz gerginlikten korur. Kira artışlarının hangi dönemde ve hangi oranla yapıldığını bilmek de yeni malik için planlamayı kolaylaştırır.
Açık link: https://www.soyleyicihukuk.com
