Okyay: İklim direnci için İzmir’de mahalle ölçeğinde kapı kapı dayanışma gerek

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen COP31’de İzmir’in iklim krizi deneyimlerini anlattı. Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca altyapı yatırımlarıyla sağlanamayacağını söyledi.

Okyay, Rusya Pavyonu’nda gerçekleşen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" oturumunda konuştu. Yerel yönetimlerin sorumluluklarına ve mahalle ölçeğindeki dayanışmanın önemine dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin insanların gündelik yaşamına doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, İzmir’den bir örnek verdi. Tek başına yaşayan, sağlık sorunları olan ve sıcakta evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadını düşünmelerini istedi. Bu kadının en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamadığını, sıcak uyarısını okusa bile ne yapacağını bilemeyebileceğini söyledi ve "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

Okyay, iklim krizinin düşük gelir, dil engelleri, bakım yükü ve yalnızlık gibi mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini ve bunların hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini kaydetti. "Bu nedenle, dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz" dedi.

Tek Sağlık yaklaşımı

İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinden baktıklarını belirten Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini söyledi. Su kıtlığı, toprak bozulması ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan tüm canlıları etkilediğini, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini ifade etti.

Okyay, koruyucu sağlık hizmetlerinin mahallelere taşındığını anlattı. Sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini, hizmetlerin yakın noktalarda sunulmasıyla daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşıldığını belirtti. Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın parçası olduğunu söyleyen Okyay, "Birlikte gıda üretmek, insanların hem gıdayla ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendiriyor. Bu bostanları yaygınlaştırırken suyu nasıl kullandığımızı ve toprağı nasıl koruduğumuzu da dikkatle ele almamız gerekiyor" dedi.

Mahalle dayanışması ve afetlere hazırlık

Okyay, mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu, insanların bu noktalarda yardım isteyebildiğini ve güven ilişkileri geliştirebildiğini anlattı. Afetlere hazırlıkta Mahalle Afet Gönüllülerinin rolüne de değindi.

"Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişiler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Belediyenin görevi ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve koordinasyonla desteklemektir" diye konuştu.

Katılım ve uluslararası iş birliği

İklim politikalarının oluşturulmasında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların çevreye ilişkin bilgi ve deneyimlerini karar süreçlerine taşımasını sağladığını söyledi.

Kentler arası ortaklıklara da değinen Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım gereksinimleri, maliyetler, karşılaşılan güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulmasının gerektiğini belirtti. "Hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmek, başka bir kentin kendi gerçekliğine uygun adımı atmasını kolaylaştırır" dedi.

Saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere sağlanacak öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemine dikkat çekti. "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" diye ekledi.

Konuşmasını yeniden o yaşlı kadın örneğine bağlayan Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Hedefin tehlikeleri baştan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları kurmak olduğunu belirtti. "Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle" dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı