Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Kapı kolu, telefon ve toplu taşıma yüzeylerindeki mikroorganizmalar ellere geçip göz, burun ve ağız yoluyla vücuda girebiliyor.
- Dünya Sağlık Örgütü, doğru el hijyeninin ishal ve akut solunum yolu enfeksiyonlarını azaltmada en temel adım olduğunu vurguluyor.
- Uzman Dr. Aytan Seydaliyeva, el yıkamada ıslat-köpürt-ovala-durula-kurula basamaklarının ve yıkama zamanlarının önemini anlattı.
Acıbadem Kartal Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Aytan Seydaliyeva, el hijyeninin doğru uygulanıp uygulanmadığını ölçmeye yardımcı olacak 5 soruluk bir test hazırladı. Uzman, ellerin ne zaman, ne kadar süreyle ve nasıl temizlendiğinin hastalıkların önlenmesinde büyük rol oynadığını belirtti.
Gün boyunca kapı kollarından telefonlara, toplu taşıma araçlarından ortak kullanılan yüzeylere kadar pek çok noktaya elimizle temas ediyoruz. Bu yüzeylerdeki mikroorganizmalar ellerimize geçebiliyor. Yıkanmamış ellerle göz, burun ve ağza dokunmak, bu mikroorganizmaların vücuda girişini kolaylaştırıyor ve solunum yolu ile sindirim sistemi enfeksiyonlarının bulaşmasına yol açabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), doğru el hijyeninin özellikle ishal ve akut solunum yolu enfeksiyonlarını azaltmada en temel adım olduğunu vurguluyor.
Testin 5 sorusu
Dr. Aytan Seydaliyeva, doğru el yıkama için dikkat edilmesi gereken noktaları sıraladı. İlk soru, ellerin sabunla en az 20 saniye ovalanıp ovalanmadığıydı. Uzmana göre bilimsel çalışmalar, daha kısa süreli yıkamada ellerden mikroorganizma ve zararlı kimyasalların daha az uzaklaştığını gösteriyor. Doğru yıkama; önce temiz akan suyla ıslatma, sabunla köpürtme, en az 20 saniye ovalama, temiz suyla durulama ve tamamen kurulama basamaklarından oluşuyor.
İkinci soru, yalnızca avuç içlerinin mi yoksa elin diğer bölgelerinin de temizlenip temizlenmediğiydi. Uzman, el sırtları, parmak araları ve tırnak altlarının da sabunla iyice ovalanması gerektiğini söyledi. Yıkamadan sonra ellerin tamamen kurutulmasının önemine dikkat çekildi; ıslak ellerin mikroorganizmaları diğer yüzeylere daha kolay aktarabildiği belirtildi. Temiz havlu ile hava kurutmasından hangisinin daha üstün olduğu konusunda ise yeterli bilimsel kanıt bulunmadığı kaydedildi.
Üçüncü soru, ellerin yalnızca kirli göründüğünde mi yıkandığıydı. Uzmana göre eller gözle temiz görünse de enfeksiyona yol açabilecek mikroorganizmaları taşıyabilir. Yemek hazırlamadan ve yemekten önce, bir başkasını beslemeden ya da emzirmeden önce, tuvalet kullanımı ve dışkıyla temastan sonra, öksürme, hapşırma ya da burun temizleme sonrasında mutlaka yıkanmaları gerekiyor. Evde kusma ya da ishali olan birinin bakımından önce ve sonra, yara bakımında, hayvan ya da hayvan atıklarıyla temastan sonra ve çöpe dokunduktan sonra da el yıkamanın hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Dördüncü soru, sıcak suyun daha temiz yıkama sağlayıp sağlamadığıydı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), sıcak ve soğuk suyun ellerden benzer miktarda mikroorganizma uzaklaştırdığını belirtiyor. Asıl önemli olan ellerin tüm yüzeylerinin yeterince sabunla ovalanması, durulanması ve kurulanması. Çok sıcak suyun ciltte tahrişe, hatta yanıklara yol açabileceği uyarısı yapıldı; bu nedenle kişinin tercihine göre soğuk veya ılık su kullanılabileceği belirtildi.
Beşinci soru, el antiseptiğinin her durumda sabun ve suyun yerini tutup tutmadığıydı. Uzman, alkol bazlı el antiseptiklerinin yararlı olduğunu ancak sabun ve suyun yerine her koşulda geçmediğini söyledi. Sabun ve suya erişim yoksa ve eller görünür biçimde kirli değilse en az yüzde 60 alkol içeren antiseptik kullanılabileceği, antiseptiğin kuruyana kadar elin tüm yüzeyine yayılması gerektiği ifade edildi. Eller görünür şekilde kirliyse sabun ve suyun tercih edilmesi gerektiği belirtildi. Özellikle norovirüs gibi bazı enfeksiyon etkenlerinin ellerden uzaklaştırılmasında sabun ve suyun, alkol bazlı antiseptiklerden daha etkili olduğu vurgulandı. Bu nedenle antiseptik, el yıkamanın güçlü bir alternatifi değil, uygun koşullarda kullanılabilecek bir seçenek olarak görülmeli.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
